Theo Đức Phật, lý do ta cảm thấy không vui, BỰC bội là do nhiễm 1 trong 3 loại ĐỘC này!

 

 

Nhiều người cho rằng đau khổ đến từ thế giới bên ngoài như người khác đối xử không tốt với mình, môi trường không thuận lợi hay số phận bất công.

Công việc không như ý thì trách công ty, chuyện tình cảm gặp rắc rối thì trách đối phương, cuộc sống không suôn sẻ thì trách xã hội. Nhưng Đức Phật dạy chúng ta rằng gốc rễ của đau khổ không nằm ở bên ngoài mà nằm ở bên trong, đó là ba thứ độc tham, sân, si.

 

Phật nói về lý do con người thấy không vui cho biết có ''3 con rắn độc'' ngự trị trong tâm chúng ta và không ngừng sinh ra đau khổ. Nhìn rõ ba loại độc này thì mới có thể trị bệnh đúng cách.

 

 

Thứ độc thứ nhất trong ba loại độc là tham. Tham là gì? Đó là sự vướng mắc và bám chấp vào những thứ mình thích, lúc nào cũng muốn có nhiều hơn và muốn chiếm hữu cho riêng mình.

 

Biểu hiện của tham: Tham tiền tài là lúc nào cũng thấy tiền chưa đủ, tham danh vọng là khao khát được công nhận và ca ngợi, tham sắc dục là sự vướng mắc vào vẻ đẹp thể xác, tham ăn uống là sự ham muốn những món ngon, tham ngủ nghỉ là sự luyến ái chăn êm nệm ấm... kể sao cho hết.

 

Bản chất của tham là không biết đủ. Bạn có một triệu thì muốn mười triệu, có mười triệu lại muốn một trăm triệu.

Dục vọng giống như uống nước muối, càng uống càng khát và chẳng bao giờ giải được cơn khát. Ví dụ này xuất phát từ Kinh Tứ Thập Nhị Chương và cho đến nay vẫn là đề tài nghiên cứu trong tâm lý học. Dục vọng của con người có hiệu ứng thích nghi, đạt được rồi thì rất nhanh sẽ lại theo đuổi mục tiêu cao hơn.

 

Hậu quả của tham: Sự lo âu vì sợ mất đi hay sợ không đủ, sự đau khổ vì không có được mà có được rồi thì lại sợ mất, việc tạo nghiệp vì để thỏa mãn lòng tham mà bất chấp thủ đoạn.

 

Người hiện đại cứ cắm mặt vào lướt điện thoại không ngừng, đó chính là biểu hiện của tham. Rõ ràng là đến giờ ngủ rồi mà ngón tay vẫn cứ lướt.

Tham không phải là vấn đề, bám chấp mới là vấn đề. Bạn có thể tận hưởng nhưng không được vướng mắc, bạn có thể theo đuổi nhưng không được để bản thân bị trói buộc.

 

 

Thứ độc thứ hai trong ba loại độc là sân. Sân là gì? Đó là sự bài xích, tức giận và oán hận đối với những thứ mình không thích.

 

Biểu hiện của sân: Sự tức giận khi gặp những chuyện không vừa ý; sự thù hận đối với những kẻ từng làm tổn thương mình; sự ghen tị khi thấy người khác sống tốt hơn mình; sự phàn nàn oán trách khi không hài lòng với hiện tại; thói quen chỉ trích hay săm soi khuyết điểm của người khác.

 

Bản chất của sân là sự không chấp nhận. Mọi việc không như kỳ vọng thì bạn nổi giận, người khác không làm theo ý bạn thì bạn oán hận. Tức giận giống như dùng lửa đốt chính mình, thứ bị thiêu rụi chính là công đức và sự bình an của bản thân.

 

Trong Phật giáo có câu một niệm sân tâm khởi, trăm vạn cửa chướng ngại mở ra, hay còn gọi là lửa thiêu rừng công đức. Chỉ một lần nổi giận có thể thiêu rụi căn lành mà bạn đã tích lũy từ rất lâu. Nổi khùng khi tắc đường, giận tím người khi bị hiểu lầm hay ghen tị khi thấy người khác thành công, tất cả những điều này đều là sân.

 

Hậu quả của sân: Làm tổn hại cơ thể vì khi giận nhịp tim sẽ đập nhanh và huyết áp tăng cao; phá hủy các mối quan hệ vì những lời nói lúc nóng giận thường khiến người ta phải hối hận; mất đi lý trí vì những quyết định được đưa ra trong cơn tức giận thường là sai lầm.

 

Sự giận dữ không thể thay đổi được bất cứ điều gì mà chỉ làm cho mọi chuyện trở nên tồi tệ hơn. Sức mạnh thực sự không phải là sự giận dữ mà là sự bình tĩnh.

 

 

Thứ độc thứ ba trong ba loại độc là si. Si là gì? Đó là không hiểu rõ sự thật và bị vô minh che mờ.

Biểu hiện của si: Không tin nhân quả cho rằng làm chuyện xấu sẽ không phải chịu hậu quả; bám chấp vào giả tướng coi vô thường là vĩnh hằng và coi hư giả là thật; ôm giữ những cái thấy sai lầm; sự u mê không phân biệt được phải trái đúng sai.

 

Bản chất của si là sự không hiểu biết. Không hiểu vô thường nên bám chấp vào sự vĩnh hằng, không hiểu vô ngã nên bám chấp vào cái tôi, không hiểu nhân quả nên gây tạo ác nghiệp. Si chính là thứ độc cơ bản nhất trong ba loại độc bởi vì có si thì mới sinh ra tham và sân.

 

Vô minh không phải là sự thiếu hiểu biết thông thường mà là không biết sự thật về vô thường và vô ngã. Si giống như chiếc gương bị phủ một lớp bụi dày nên không phản chiếu được sự thật. Tâm trí chúng ta bị tham sân si che lấp nên không nhìn rõ tướng thực của vạn vật. Cứ nghĩ rằng năm sau sẽ tốt hơn năm nay rất nhiều trong khi thực ra mọi thứ đều đang thay đổi, cái sự nghĩ ngợi ấy chính là si.

 

Hậu quả của si: Tạo nghiệp vì không hiểu nhân quả nên làm càn làm bậy; luân hồi vì vô minh không dứt nên chu kỳ luân hồi chẳng bao giờ dừng lại; đau khổ vì không hiểu thấu nên mãi quẩn quanh trong khổ đau.

 

 

Khi đặt ba loại độc lại gần nhau, chúng có mối liên hệ mật thiết với nhau.

 

Si là gốc rễ vì không hiểu sự thật nên mới có tham và sân. Tham và sân là biểu hiện, đó là sự bám chấp vào thứ mình thích là tham và sự bài xích thứ mình không thích là sân. Ba thứ độc có liên hệ tương hỗ với nhau. Vì si nên mới tham, vì si nên mới sân, và vì tham sân nên tạo thêm nhiều nghiệp rồi lại làm sâu dày thêm lòng si.

 

Trong kinh điển nhà Phật, tham sân si thường được ví như ba con rắn độc ngự trị trong tâm và luôn chực chờ cắn người. Bạn mãi không thấy đủ là tham, hở một chút là nổi đóa là sân, lại còn luôn cho rằng lỗi thuộc về người khác là si. Đây chính là nguyên nhân cốt lõi khiến đại đa số mọi người không có được niềm vui.

 

 

Làm thế nào để đối trị ba thứ độc? Nhà Phật chỉ ra ba phương pháp cốt lõi:

 

Đối trị tham bằng cách quán bất tịnh và sự biết đủ.
 

Quán bất tịnh là quan sát bản chất của cơ thể gồm da thịt xương máu và nội tạng, chẳng có thứ nào là sạch sẽ cả. Vẻ đẹp bề ngoài chỉ là hiện tượng, bản chất là sự hòa hợp của tứ đại.

Điều này không có nghĩa là chán ghét cơ thể mà là để phá bỏ sự bám chấp cực đoan vào cái đẹp. Biết đủ là hài lòng với những gì đang có ở hiện tại và không theo đuổi thêm nữa. Người biết đủ thì tâm hồn giàu có, kẻ không biết đủ thì dù có nhiều đến mấy cũng vẫn thấy trống rỗng.

 

Đối trị sân bằng cách quán từ bi. Quán từ bi là nuôi dưỡng lòng từ bi và thấu hiểu nỗi khổ của vạn vật. Khi bạn thực sự hiểu được nỗi khổ của người khác thì bạn sẽ không dễ gì sinh lòng tức giận.
 

Hạnh nhẫn nhục là đối mặt với những tổn thương mà không để sự giận dữ kiểm soát, thay vào đó là dùng trí tuệ để hóa giải. Nhẫn nhục không phải là cố nén cơn giận vào trong mà là thực sự thông suốt vấn đề.

 

Đối trị si bằng cách quán nhân duyên cùng với nghe nghĩ tu. Quán nhân duyên là quan sát sự hòa hợp nhân duyên của vạn vật để nhìn thấu sự thật về vô thường và vô ngã.
 

Nghe nghĩ tu là lắng nghe chánh pháp, tư duy đúng đắn và thực hành theo pháp. Trí tuệ tăng trưởng thì vô minh tự khắc sẽ tiêu trừ.

 

Cần phải nói rõ rằng những phương pháp này đòi hỏi phải tu tập lâu dài chứ không phải chỉ một niệm là có thể giải quyết được ngay. Tu hành giống như đi thuyền ngược dòng nước, nhưng cứ tiến lên được một bước thì nỗi khổ lại vơi đi một phần.

 

Ba thứ độc là đối tượng của việc tu hành chứ không phải là vật cản đường. Nếu không có ba thứ độc thì việc tu hành đã chẳng còn cần thiết nữa. Chính vì có ba thứ độc nên việc tu hành mới có ý nghĩa.

 

Tu hành không phải là tiêu diệt ba thứ độc mà là chuyển hóa chúng:
 

 

Khi ba thứ độc được chuyển hóa hoàn toàn thì việc tu hành cũng viên mãn. Một người không tham không sân không si không phải là kẻ lạnh lùng tẻ nhạt mà là người có nội tâm phong phú bình yên và rạng rỡ.

 

 

Đức Phật giống như một vị thầy thuốc, ba thứ độc là căn bệnh còn Phật pháp chính là liều thuốc chữa bệnh.
 

Tham là bệnh khát nước, sự biết đủ là thuốc chữa.
 

Sân là bệnh ngọn lửa dữ, lòng từ bi là thuốc chữa.
 

Si là bệnh tối tăm, trí tuệ là thuốc chữa.

 

Thuốc phải do chính mình uống thì bệnh mới có thể khỏi. Phật pháp phải do chính mình tu tập thì ba thứ độc mới có thể trừ bỏ, người khác không thể làm thay bạn được. Việc tu hành thực sự không phải là trốn tránh ba thứ độc mà là dũng cảm đối mặt, đối trị và chuyển hóa chúng.

 

Khi bạn đã nhìn rõ bản chất của ba thứ độc thì bạn đã bắt đầu bước trên con đường giải thoát rồi.

 

Ba thứ độc không đáng sợ, điều đáng sợ nhất là không biết bản thân mình đang có ba thứ độc. Nếu hôm nay bạn phát hiện ra mình lại tham rồi, lại sân rồi hay lại si rồi, đừng tự trách bản thân. Nhìn thấy chúng chính là sự khởi đầu của việc tu hành.

Mời bạn tham khảo thêm tin: