Trong 3 nghiệp THÂN, KHẨU, Ý, đa số mọi người đều dễ phạm KHẨU nghiệp, tu cả đời nhưng chỉ vì vạ miệng đã mất sạch phước!

 

Chúng ta đều biết trong Phật giáo có 5 giới cơ bản, đó là: "Không sát sinh, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu". Ngoại trừ bốn giới kia, giới "không nói dối" bao gồm những gì? Chính là "vọng ngôn, lưỡng thiệt, ỷ ngữ, ác khẩu".

 

Vọng ngôn: Tâm và miệng trái ngược nhau, nói lời hư dối không thật.

 

Ác khẩu: Lời mắng chửi, cay nghiệt.

 

Lưỡng thiệt: Lời lẽ hai mặt, ba hoa, chuyên chuyện trò đâm thọc, chia rẽ, khích bác.

 

Ỷ ngữ: Ngôn từ dâm ô, hoặc những lời lẽ vô lễ, thiếu đoan trang, nghiêm túc.

 

Giới này thường là giới mà nhiều người rất dễ phạm phải. Bởi vì con người là loài thích nói chuyện nhất, đôi khi sẽ dùng lời cay độc làm tổn thương người khác, hoặc sau lưng nói chuyện thị phi của người đời.

"Họa từ miệng mà ra, bệnh từ miệng mà vào". Rất nhiều phiền muộn và khổ đau của chúng ta phần lớn đều bắt nguồn từ cái miệng này, thế nên nghiệp khẩu làm hao tổn phước báo cực kỳ nhanh chóng.

 

Kinh Pháp Cú, phẩm Ngôn Ngữ chép rằng: "Phàm con người sinh ra, cái búa ở trong miệng, sở dĩ tự chém thân, là do lời ác độc".

Lời nói nếu dùng không đúng chỗ thì chẳng khác nào có cây búa giấu trong miệng. Phàm là những lời tà ác, sắc bén, mỉa mai, kích động, khắc nghiệt, vu khống, hay nói lý lẽ ép người không tha, tất cả đều là những thanh đao kiếm, búa rìu giết người không thấy máu.

Đức Phật từng cảnh cáo các đệ tử: "Các con phải gìn giữ nghiệp khẩu, bởi vì quả báo của nghiệp khẩu vô cùng nghiêm trọng. Tác tạo nghiệp khẩu mang lại tai họa còn đáng sợ hơn cả mãnh hỏa (lửa dữ)."

 

Trong kinh Vô Lượng Thọ, Đức Phật nhắc đến ba nghiệp thân, khẩu, ý và đặt nghiệp khẩu lên hàng đầu, điều này rất hiếm thấy. Trong các kinh luận Đại thừa và Tiểu thừa, khi Đức Phật nói về ba nghiệp, phần lớn đều sắp xếp theo thứ tự là thân, khẩu, ý.

Thế nhưng, trong bộ kinh này, tức kinh Vô Lượng Thọ – Phật lại đặt nghiệp khẩu lên đầu tiên: Câu thứ nhất là "Khéo giữ nghiệp khẩu, không chê bai lỗi người", câu thứ hai là "Khéo giữ nghiệp thân, không vi phạm uy nghi giới luật", câu thứ ba là "Khéo giữ nghiệp ý, thanh tịnh không nhơ nhuốc", được giảng trong phẩm thứ tám.

Tại sao Phật lại đặt nghiệp khẩu lên đầu? Chính là vì ý nghĩa này: Thế gian rất thích nói và rất dễ phạm phải lỗi lầm ấy. Đặt nó lên đầu tiên là để nhắc nhở mọi người rằng: Điều dễ phạm nhất thì phải thật sự làm cho được, tuyệt đối không để phạm phải, thế nên Ngài mới xếp lên hàng đầu.

 

Bốn loại "vọng ngôn, lưỡng thiệt, ỷ ngữ, ác khẩu" đều được gọi chung là vọng ngôn. Chúng ta nhất định phải biết rõ quả báo của việc nói dối. Nếu không màng đến nhân quả, đợi đến khi quả báo hiện diện thì hối hận cũng đã muộn màng.

Trong địa ngục có "địa ngục rút lưỡi", đó chỉ là quả báo nhẹ của việc vọng ngôn, còn quả báo nặng thì nằm ở ngục Vô Gián. Do đó, đây là nghiệp rất dễ phạm.

Có người nghĩ: "Tôi có nói dối đâu?", nhưng vọng ngôn thực ra bao gồm cả bốn loại trên, vậy liệu chúng ta đã từng phạm lưỡng thiệt, ỷ ngữ hay ác khẩu chưa?

Ác khẩu phổ biến nhất chính là mắng người, chỉ trích và oán trách người khác. Hơi trái ý một chút là nghiệp khẩu đã nổi lên, mà chẳng hề nghĩ xem chính bản thân mình có làm cho tất cả mọi người đều vừa ý được hay không.

Cổ nhân đã dạy rất hay: "Làm việc mà không đạt kết quả, hãy quay lại tự trách chính mình". Khi tự mình phản tỉnh, đổi vị trí để suy xét: Nếu hôm nay mình là họ, họ là mình, và họ đối xử với mình như thế thì mình sẽ có cảm giác ra sao? Khi nghĩ được như vậy, tự khắc lòng sẽ bình thản, ôn hòa. Quả thật, giữ gìn giới không nói dối là điều vô cùng khó khăn.

 

Cổ nhân từng dạy: Lời nói xuất phát từ tâm. Nếu cái miệng cứ liên tục nói những lời không hay, nói chuyện thị phi của người khác, thậm chí thốt ra những lời nguyền rủa, thì phước báo sẽ bị hao tổn vô cùng nhanh chóng.

 

Kinh Phật có chép rằng: Khi Đức Phật nói chuyện, từ ngữ vô cùng ôn hòa, uyển chuyển, làm thỏa lòng và vui lòng tất cả chúng sinh. Chúng sinh trong mười pháp giới nghe Phật nói pháp đều vô cùng hoan hỷ, đều bị nhiếp phục bởi ngôn ngữ của Phật. Đó cũng là kết quả của việc Đức Phật đã trải qua nhiều đời nhiều kiếp tu hành, luôn dùng ái ngữ (lời nói ái ái, từ bi) để giáo hóa.

 

Vọng ngôn chính là dùng tâm bất tịnh, tâm ô nhiễm để thốt ra những lời không thật, lừa gạt chúng sinh. Còn nếu dùng tâm thanh tịnh, tâm đại bi, tâm trí tuệ để giúp đỡ, cứu độ chúng sinh, tạm thời dùng những lời phương tiện (lời không hoàn toàn chân thật theo nghĩa đen) để khuyên bảo, dìu dắt họ, thì đó được gọi là phương tiện ngữ, không mang tội vọng ngôn.

 

 

Con trai của Đức Phật là La Hầu La khi ấy còn rất nhỏ, vẫn ngây thơ, chưa biết cách cẩn trọng trong nghiệp khẩu. Khi có người đến hỏi: "Thế Tôn có ở đây không?", chú liền nói dối rằng: "Không có". Hoặc khi Thế Tôn không có ở đó, có người lại hỏi La Hầu La: "Thế Tôn có ở đây không?", chú lại lừa người ta rằng: "Có ở đây".

 

Có người đem chuyện này thuật lại cho Đức Phật nghe. Phật liền bảo La Hầu La: "Con hãy lấy chậu nước đến đây để rửa chân cho ta". La Hầu La liền y lệnh rửa chân xong cho Phật.

 

Phật hỏi La Hầu La: "Con hãy úp ngược cái chậu này lại." La Hầu La liền làm theo, úp ngược chậu xuống.

 

Phật lại bảo: "Bây giờ con hãy đổ nước vào trong chậu xem nào." La Hầu La liền chế nước vào chậu. Mọi người thử nghĩ xem kết quả sẽ ra sao? Sau khi rót xong, Phật hỏi chú: "Nước có chảy vào được trong chậu không?"

 

La Hầu La đáp: "Thưa không vào được ạ."

 

Đức Phật liền dạy La Hầu La rằng: "Những kẻ vô tàm vô quý (không biết hổ thẹn) nói lời vọng ngôn, chính là tự đem tâm mình úp ngược lại. Đạo pháp của chư Phật cũng không thể lọt vào tâm điền của những kẻ đó, đạo lý này cũng giống như nước không thể rót vào chiếc chậu bị úp ngược vậy."

 

 

Miệng luôn thanh tịnh, thơm ngát như hoa sen Ưu-bát.

 

Được tất cả thế gian tin tưởng và kính phục.

 

Lời nói ra có sức nặng và được chứng thực, được cả người và trời yêu mến, kính trọng.

 

Thường dùng lời ái ngữ để an ủi, vỗ về chúng sinh.

 

Đạt được ý lạc thù thắng, ba nghiệp thân, khẩu, ý đều thanh tịnh.

 

Lời nói không sai lầm, tâm ý luôn hoan hỷ.

 

Lời nói ra được tôn trọng, người và trời đều vâng giữ thực hành.

 

Trí tuệ thù thắng không ai sánh bằng và không gì chế ngự được.
 

Đến khi thành Phật, tự khắc sẽ được thành tựu "Như Lai chân thật ngữ" (lời nói chân thật của Như Lai).

 

Phải "khéo giữ nghiệp khẩu". Trong ba nghiệp, nghiệp khẩu vẫn là nghiệp dễ phạm nhất, thế nên chúng ta phải biết khéo léo gìn giữ, cốt lõi nhất chính là "không chê bai lỗi người". Chê ở đây là chỉ trích, phỉ báng. Tuyệt đối không được nhạo báng, chê cười lỗi lầm của người khác.

 

Nghiệp khẩu không nói lỗi của người khác, thực chất chính là nghiệp ý không nhìn thấy lỗi của người. Câu cuối trong bài kệ thượng phẩm là "Tất cả đều thành Phật", trong kinh Thủ Lăng Nghiêm có câu "Tất cả các pháp rốt ráo kiên cố", đó chính là ý nghĩa căn bản của việc không thấy lỗi người.

 

Lời nói chính là sự bộc lộ thế giới nội tâm của một con người. Nói chuyện đừng làm tổn thương người khác, hãy chăm chỉ niệm Phật, xưng tụng tán thán Phật, thì về sau lời nói thốt ra sẽ vô cùng êm tai, hay ho.

Mọi người nghe giọng nói của bạn sẽ cảm thấy vô cùng hoan hỷ, giống như Pháp sư Hải Đào vậy, khi ngài giảng pháp hay xưng tụng Phật khúc, âm thanh nghe rất êm tai. Đó cũng là một phương pháp để độ hóa chúng sinh.

 

Thế nên, chớ có coi thường nghiệp khẩu, nếu thường xuyên vi phạm, phước báo của bạn sẽ bị tiêu mòn cực kỳ nhanh chóng. Vì vậy, trong nhà Phật mới có danh từ "chỉ ngữ" (giữ im lặng, ngừng nói chuyện phiếm), nghĩa là chân thật niệm Phật, không nói chuyện nhảm nhí, lại càng không bàn luận chuyện thị phi của người khác.

Do đó, hãy buông bỏ chuyện thị phi, khéo léo giữ gìn nghiệp khẩu và siêng năng niệm Phật. Phàm làm việc gì cũng không rời khỏi nhân quả, cứ niệm Phật để thành Phật thì tuyệt vời biết bao.