(Lichngaytot.com) Không ít người khi tiến hành lau bàn thờ, nhất là vào dịp cuối năm, chuẩn bị đón Tết Nguyên đán, vô tình làm xê dịch bát hương, rồi sau đó nảy sinh tâm lý lo lắng. Có cách nào giúp hóa giải không?
1. Băn khoăn lo lắng?
Mỗi độ tháng Chạp về, nhiều gia đình tất bật lau dọn bàn thờ để chuẩn bị đón năm mới.
Trong lúc bao sái, không ít người đã lỡ tay làm xê dịch bát hương, rồi băn khoăn lo lắng không biết hành động này có ảnh hưởng gì không, có phải là điềm báo gì xui xẻo không, có phạm điều kiêng kỵ nào theo quan niệm Á Đông hay không.
Bởi bàn thờ nói riêng, không gian thờ tự nói chung, trong mỗi gia đình Việt được coi là nơi linh thiêng, nơi thể hiện đạo hiếu và sự kết nối tinh thần với tổ tiên.
Theo đó, những thao tác trong quá trình lau dọn thường được thực hiện cẩn trọng hết mức có thể. Việc lỡ xê dịch bát hương khi lau dọn không đồng nghĩa với điều xấu, nếu xuất phát từ mục đích giữ gìn sự trang nghiêm.
 |
2. Chuyên gia chỉ ra cách hóa giải đơn giản – Tránh sa vào mê tín
- Tấm lòng thành quan trọng hơn sự động - tĩnh của đồ thờ
Theo các nhà nghiên cứu văn hóa dân gian phân tích, bát hương được coi là trung tâm của bàn thờ, là vị trí tối linh thiêng, nên từ đó người xưa hình thành quy ước hạn chế di chuyển. Vậy bát hương bị xê dịch có sao không?
Có điều, quy ước này nhằm nhắc nhở con cháu làm việc thờ cúng với thái độ kính cẩn, chứ không phải cấm kỵ tuyệt đối.
Nhiều tài liệu báo chí hoặc ghi chép lại đều không quá khắt khe trong vấn đề xê dịch bát hương. Đa phần đều nhấn mạnh rằng, trong quá trình lau dọn cuối năm, nếu vô ý chạm hoặc xê dịch bát hương, gia chủ chỉ cần đặt lại ngay ngắn, không cần hoảng sợ hay suy diễn theo hướng tai ương hay điều cấm kỵ, xui xẻo.
Điều được nhấn mạnh ở đây là tâm thế khi làm, tức sự trang nghiêm, tôn trọng và thành kính. Những yếu tố này quan trọng hơn bản thân việc động hay tĩnh của đồ thờ.
Một số học giả cũng lưu ý rằng, trong tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên, không có khái niệm trừng phạt vì sơ suất ngoài ý muốn.
- Thắp hương khấn báo ngắn để an lòng chứ không bắt buộc
Việc thắp hương khấn báo ngắn gọn trình bày về sự việc và sám hối, nếu gia chủ thấy chưa yên tâm, mang ý nghĩa an ủi tinh thần và giữ phép kính lễ, chứ không phải nghi thức bắt buộc.
Theo các nguồn tư liệu văn hóa, lễ an vị bát hương chỉ áp dụng trong những trường hợp như lập bát hương mới, thay bát hương hoặc di chuyển bàn thờ sang vị trí khác.
Còn với trường hợp xê dịch nhẹ khi lau dọn, chuyên gia cho rằng không cần thiết làm lễ cầu kỳ hay mời thầy cúng, tránh sa vào mê tín.
- Các bước xử lý cụ thể khi thấy bát hương bị xê dịch
- Đặt lại vị trí: Nhẹ nhàng đưa bát hương về vị trí cân đối, ngay ngắn ban đầu.
- Vệ sinh: Dùng khăn sạch mới, nước gừng hoặc nước ngũ vị hương để lau dọn xung quanh.
- Thắp hương khấn báo: Thắp 3 nén nhang, khấn báo về sự việc xảy ra, tỏ tấm lòng sám hối trước gia tiên, các vị thần (Thần Tài, Thổ Địa với ban thờ Thần Tài), xin phép được an vị lại và mong các ngài chứng giám, phù hộ.
- Kiểm tra phần tro: Nếu tro bị đổ ra ngoài, nên bổ sung thêm tro nếp vào bát hương.
- Tâm lý: Nên thực hiện việc này với sự tôn kính và thành tâm nhất có thể. Nếu vẫn còn băn khoăn lo lắng về vấn đề này, gia chủ có thể thắp hương liên tục trong vài ngày sau đó để ổn định tâm lý.
Năm hết tết đến, tỉa chân nhang thế nào để không phạm đại kỵ?Cứ mỗi dịp cuối năm, có nên tỉa chân nhang hay không lại thành một mối quan tâm của nhiều hộ gia đình. Nếu còn băn khoăn và có điều gì chưa rõ, bạn có thể tham
3. Lưu ý khác khi lau dọn bàn thờ dịp cuối năm
 |
- Không nhất thiết phải chờ cúng ông Táo xong mới tiến hành lau dọn
Thời điểm được nhiều gia đình lựa chọn để tiến hành lau dọn bàn thờ hay bao sái bát hương là sau ngày 23 tháng Chạp, khi đã tiễn Ông Công Ông Táo lên chầu trời.
Tuy nhiên điều này là không bắt buộc mà quan trọng nhất là khi gia chủ thấy thuận tiện và trang nghiêm.
- Nên khấn báo trước khi lau dọn
Trước khi lau dọn, gia chủ nên thắp hương xin phép tổ tiên, thần linh để bày tỏ sự tôn kính và an tâm về mặt tinh thần.
Khi vệ sinh đồ thờ cần dùng các loại chuyên dụng, tránh dùng khăn lau sinh hoạt hằng ngày. Nhiều gia đình dùng nước ấm sạch; một số theo tập quán dân gian sử dụng nước ngũ vị hương hoặc rượu gừng. Dù cách nào, yếu tố cốt lõi vẫn là sự sạch sẽ và tôn kính.
- Không nên lau dọn bàn thờ quá muộn hoặc vào ban đêm
Ban ngày được coi là thời điểm sáng sủa, thuận lợi, phù hợp với không gian thờ tự hơn. Ban đêm cần giữ không gian thờ tự tĩnh lặng để đảm bảo sự trang nghiêm.
- Nên khấn báo sau khi lau dọn xong
Sau khi hoàn tất, gia chủ có thể thắp hương báo cáo đã dọn dẹp xong, sắp xếp lại đồ thờ ngay ngắn. Đây là bước khép lại mang tính nghi lễ, không bắt buộc nhưng lại giúp an tĩnh về tinh thần cho gia chủ.
* Trên đây Lịch Ngày Tốt đã giải đáp thắc mắc "bát hương bị xê dịch có sao không". Hy vọng thông tin này hữu ích với quý bạn!
* Trên đây Lịch Ngày Tốt đã giải đáp thắc mắc "bát hương bị xê dịch có sao không". Hy vọng thông tin này hữu ích với quý bạn!
>> Tháng Chạp có 2 ngày ĐẮC LỘC để lau dọn bàn thờ hay tỉa chân nhang chuẩn bị đón Tết Bính Ngọ 2026
