(Lichngaytot.com) Tại sao Đức Phật nói ai cũng có Phật tính nhưng chưa biết cách khai phá? Khai phá Phật tính trong mình, không chờ đợi ai ban tặng hay áp đặt, mà tự mình tìm hiểu và thực hành để tự cứu lấy mình khỏi khổ đau.
Kể từ khi Thiền tông hưng thịnh, chúng ta thường nghe câu nói: "Nhân nhân giai hữu Phật tính, nhất thiết chúng sinh giai khả thành Phật" (Ai cũng có tính Phật, mọi chúng sinh đều có thể thành Phật). Nhưng rốt cuộc, "Phật tính" là gì? Và liệu có phải bất cứ ai cũng thực sự trở thành Phật được hay không?
Nếu ai cũng sẵn mang hạt giống ấy trong người, tại sao những bậc đắc đạo lại ít ỏi đến thế?
1. Phật Tính là gì?
Ai cũng có Phật tính trong người từ khi sinh ra |
Hiểu một cách đơn giản nhất: "Phật" nghĩa là giác ngộ, "Tính" nghĩa là bản chất không thay đổi. Vậy "Phật tính" chính là khả năng thành Phật luôn hiện hữu trong mỗi người.
Kinh Đại Bát Niết Bàn có dạy rằng: Mọi chúng sinh đều có tiềm năng giác ngộ. Người trần mắt thịt chúng ta vì bị phiền não, tham sân si che lấp nên Phật tính không hiển lộ được, chỉ cần dứt sạch phiền não, bản tính ấy sẽ tự khắc sáng tỏ. Kinh điển cũng chỉ ra ba nhân tố cốt lõi (Tam nhân Phật tính) để đạt được điều này:
- Chính nhân Phật tính: Là chân lý khách quan, là bản chất thực sự của vũ trụ mà ai cũng sẵn có.
- Liễu nhân Phật tính: Là trí tuệ sáng suốt để thấu hiểu và soi rọi chân lý đó.
- Duyên nhân Phật tính: Là những công đức, việc thiện và sự tu dưỡng để hỗ trợ cho trí tuệ phát triển.
Phật tính là "nhân" (hạt giống), thành Phật là "quả" (trái chín). Chỉ cần hội tụ đủ ba nhân tố trên, việc thành Phật là điều tất yếu.
Nhiều người coi việc "thành Phật" hay "Phật tính" là điều gì đó huyền bí, xa xăm. Nhưng thực tế không phải vậy.
Bản chất của "Phật tính" chẳng có gì bí hiểm, người giác ngộ thực chất là người thấu hiểu được chân tướng của cuộc đời và vũ trụ, không còn bị mê muội bởi những ảo ảnh phù hoa của thế gian.
Ai hiểu thấu được thực tại, người đó là Phật. Vì ai cũng có hy vọng thấu triệt được sự thật này, nên mới nói "chúng sinh đều có Phật tính".
Ai hiểu thấu được thực tại, người đó là Phật. Vì ai cũng có hy vọng thấu triệt được sự thật này, nên mới nói "chúng sinh đều có Phật tính".
Dù mỗi tông phái Phật giáo có cách giải thích hơi khác nhau, nhưng riêng với Thiền tông, họ không sa đà vào việc tranh luận lý thuyết "có hay không có" Phật tính.
Điều quan trọng nhất của Thiền là thực chứng, trực tiếp nhận ra bản tâm và bản tính của chính mình ngay trong thời điểm hiện tại.
Điều quan trọng nhất của Thiền là thực chứng, trực tiếp nhận ra bản tâm và bản tính của chính mình ngay trong thời điểm hiện tại.
2. Phật tính ở đâu trong mỗi con người?
Khi thành đạo, Đức Phật đã thốt lên rằng: "Tất thảy chúng sinh đều có trí tuệ và đức tướng của Như Lai".
Nghĩa là về bản chất, "tính Phật" trong chúng ta và Đức Phật chẳng khác gì nhau. Vậy tính Phật ấy nằm ở đâu? Xin thưa, nó nằm ngay trong tâm ta.
Nghĩa là về bản chất, "tính Phật" trong chúng ta và Đức Phật chẳng khác gì nhau. Vậy tính Phật ấy nằm ở đâu? Xin thưa, nó nằm ngay trong tâm ta.
Hãy nhìn vào những người bình thường như chúng ta, liệu ta có lòng từ bi không? Có chứ! Chẳng phải cha mẹ nào cũng thương yêu con cái vô bờ bến đó sao?
Hay khi quốc gia thái bình, đôi khi ta thấy mọi người có vẻ thờ ơ, nhưng hễ hoạn nạn ập đến, ai nấy đều tự khắc khắc ghi: "Quốc gia hưng vong, thất phu hữu trách".
Chính vào giây phút ấy, một sức mạnh phi thường trong tâm linh được đánh thức. Nếu nghịch cảnh không hiện tiền, có lẽ chúng ta cũng chẳng bao giờ biết mình sở hữu nguồn năng lượng mạnh mẽ đến thế.
Hay khi quốc gia thái bình, đôi khi ta thấy mọi người có vẻ thờ ơ, nhưng hễ hoạn nạn ập đến, ai nấy đều tự khắc khắc ghi: "Quốc gia hưng vong, thất phu hữu trách".
Chính vào giây phút ấy, một sức mạnh phi thường trong tâm linh được đánh thức. Nếu nghịch cảnh không hiện tiền, có lẽ chúng ta cũng chẳng bao giờ biết mình sở hữu nguồn năng lượng mạnh mẽ đến thế.
Phật tính của chúng ta vốn luôn ẩn giấu, cần có "nhân duyên" phù hợp mới bộc lộ ra được. Tuy nhiên, nếu không có sự chỉ dẫn của Đức Phật, hành trình đi tìm và khơi dậy sức mạnh ấy sẽ vô cùng gian nan và dễ lạc lối.
Ngài cho ta biết trong đời sống này có những phẩm hạnh cao quý cần được khai phá.
Ngài cho ta thấy hành trình khai phá ấy thực sự hạnh phúc, và khi đạt đến đích, đó chính là thành công đích thực.
Nhìn lại thời đại ngày nay, con người đang mải mê khai thác điều gì? Đáng buồn thay, chúng ta thường chỉ lo nuôi dưỡng Tham - Sân - Si thay vì Phật tính. Đó là một hướng đi sai lầm.
Chúng ta mải miết đi tìm những điều tốt đẹp phù hợp với mong cầu cá nhân, nhưng thực chất lại là đang tự lừa dối chính mình mỗi ngày.
Chúng ta mải miết đi tìm những điều tốt đẹp phù hợp với mong cầu cá nhân, nhưng thực chất lại là đang tự lừa dối chính mình mỗi ngày.
Ngày nay, chúng ta sống trong biển thông tin, nhưng lại dùng "thông tin" để thay thế cho "trải nghiệm thực tế". Bạn nghe một câu chuyện cảm động, lúc đó có thể rất xúc động, nhưng rồi sẽ quên ngay, vì đó là trải nghiệm của người khác, không phải của bạn.
Tương tự, chúng ta có thể hiểu những lời Thánh hiền dạy trên mặt chữ nghĩa, nhưng nếu chỉ dừng lại ở mức hiểu thì chưa đủ. Điều quan trọng nhất là phải thực hành và áp dụng vào cuộc sống. Đó chính là chữ "Hành" cốt lõi trong Phật pháp.
Tương tự, chúng ta có thể hiểu những lời Thánh hiền dạy trên mặt chữ nghĩa, nhưng nếu chỉ dừng lại ở mức hiểu thì chưa đủ. Điều quan trọng nhất là phải thực hành và áp dụng vào cuộc sống. Đó chính là chữ "Hành" cốt lõi trong Phật pháp.
3. Cách đánh thức Phật tính ở mỗi người
Bồ Tát Văn Thù bắt đầu thuyết giảng về 4 bước khai phá Phật tính ở mỗi người
Bước thứ nhất: Hãy quan sát nội tâm mình, nhận ra rằng những ý niệm xằng bậy chỉ như mây mù, còn bản tính chân thật lại như bầu trời. Mây có thể đến rồi đi, nhưng bầu trời thì vẫn luôn tĩnh lặng, chẳng hề lay chuyển.
Bước thứ 2: Nhận diện rõ ràng rằng bản thân mình đã sẵn có Phật tính, không cần phải nhọc công tìm cầu bên ngoài.
Bước thứ 3: Buông bỏ sự chấp nhất vào việc tu hành, buông bỏ sự mong cầu đắc quả, và xóa nhòa tâm phân biệt.
Bước thứ 4: Giải thoát, thấu hiểu rằng mọi thứ vốn dĩ đã viên mãn, ngay giây phút này đây chính là bến bờ.
Bồ Tát Văn Thù Sư Lợi nói tiếp: "Chúng sinh thường rất nỗ lực ở hai bước đầu, nhưng đến bước thứ ba lại rụt rè, e sợ. Con có biết vì sao buông bỏ là khó nhất không?
Bởi vì con người ta lại nảy sinh lòng chấp nhất vào chính việc tu hành, chấp vào việc phải thấy tính, chấp vào việc phải giải thoát. Chính những cái 'chấp' đó lại trở thành chướng ngại ngăn cách con đường đạo."
Bởi vì con người ta lại nảy sinh lòng chấp nhất vào chính việc tu hành, chấp vào việc phải thấy tính, chấp vào việc phải giải thoát. Chính những cái 'chấp' đó lại trở thành chướng ngại ngăn cách con đường đạo."
Ngài giải thích thêm: "Hãy nhìn những đám mây trắng trên kia, chúng tự tại bay đi mà chẳng màng đến hình dáng. Mặt đất nuôi dưỡng muôn loài mà chẳng phân biệt cao thấp, sang hèn. Suối chảy qua khe núi, chẳng lưu luyến bất kỳ nơi đâu. Đó chính là trí tuệ của tự nhiên, cũng là chân lý của sự tu tập."
Người tu hành cần biết rằng mọi sự trên đời đều như mộng huyễn, như bọt nước. Nếu ở trong cõi mộng mà không sinh lòng chấp nhất, đó mới là chân tu.
Lời của Ngài như luồng gió xuân, như cơn mưa lành tưới mát tâm hồn mọi người. Tu hành thực sự không nằm ở hình tướng bên ngoài, mà ở nội tâm. Không phải là tìm kiếm, mà là buông bỏ. Không nằm ở được mất, mà ở sự tỉnh thức.
Giống như hoa sen không chấp mình mọc từ bùn mà tự thân thanh tịnh, người tu hành không chấp vào việc thành Phật mà tự khắc được giải thoát.
Mời bạn tham khảo thêm tin:
Mời bạn tham khảo thêm tin: