(Lichngaytot.com) Sau đây là những quy tắc tài chính lỗi thời nhưng hiệu quả mà thế hệ trước tự xây dựng tài chính vững vàng cho tới tận ngày nay nhưng không phải người trẻ nào cũng muốn nghe và làm theo.
Cách mọi người quản lý tiền bạc đã thực sự thay đổi theo thời gian, và các thế hệ lớn tuổi thường gặp khó khăn hơn trong việc thích nghi với sự bùng nổ của thanh toán kỹ thuật số thay vì dùng tiền mặt.
Do môi trường sống khi trưởng thành, đặc biệt là thế hệ Baby Boomer và Gen X thường vẫn tuân theo những quy tắc tài chính có phần lỗi thời, trong khi người trẻ lại có xu hướng hoàn toàn bỏ qua những quan niệm đó.
1. Không bao giờ bàn chuyện tiền bạc
 |
Những quy tắc tài chính lỗi thời nhưng hiệu quả mà giới trẻ xem nhẹ |
Các thế hệ lớn tuổi được dạy là không bao giờ nên đề cập đến chuyện tiền bạc, dù là về mức lương hay bất kỳ mối lo ngại tài chính nào. Tuy nhiên, người trẻ đang thay đổi điều này.
Một nghiên cứu của Bank of America cho thấy 60% người thuộc Gen Z cởi mở khi nói về tiền bạc, và 75% cố gắng tiết kiệm ngay cả khi đi chơi cùng bạn bè.
Vì Gen Z và thế hệ Millennials đề cao sự trung thực và không muốn lặp lại những sai lầm của cha ông, nên việc thảo luận về tài chính với người khác không còn là điều lạ lẫm.
Vì Gen Z và thế hệ Millennials đề cao sự trung thực và không muốn lặp lại những sai lầm của cha ông, nên việc thảo luận về tài chính với người khác không còn là điều lạ lẫm.
Giới trẻ thích khoe thu nhập trên Threads vì nền tảng Threads được thiết kế cho việc chia sẻ nhanh, bộc lộ quan điểm cá nhân và dễ lan tỏa (viral). Việc khoe thu nhập xuất phát từ cả yếu tố tâm lý lứa tuổi lẫn chiến lược truyền thông.
Ở tuổi trẻ, khi danh tiếng hay địa vị chưa định hình rõ ràng, thu nhập trở thành thước đo ngắn nhất để chứng minh năng lực và sự tự lập với xã hội. Con số ấn tượng chính là "mồi câu" lượt tương tác hiệu quả nhất.
Thấy người khác chia sẻ "tháng làm 50-100 triệu", nhiều bạn trẻ bị cuốn theo làn sóng phải chia sẻ con số của mình để không cảm thấy bị yếu thế hay đứng ngoài cuộc.
Những người ở thê hệ trước đã trải qua nhiều thăng trầm tài chính hiểu rằng tiền bạc là thứ nhạy cảm và kéo theo nhiều rủi ro nhất. Điều này sẽ vô tình biến bản thân thành mục tiêu của lừa đảo, trộm cướp, vay mượn không hồi kết, hoặc kéo theo các rắc rối về thuế và đối thủ cạnh tranh.
Tiền bạc là "con dao hai lưỡi", khoe khoang dễ gây ra sự đố kỵ, gièm pha từ đồng nghiệp, người thân, hoặc làm thay đổi bản chất của các mối quan hệ chân thành. Người thực sự giàu có thường tập trung vào hiệu quả thực tế (dòng tiền, lợi nhuận ròng) thay vì con số hiển thị (doanh thu). Họ hiểu doanh thu hàng tỷ nhưng chi phí hàng tỷ rưỡi thì vẫn là lỗ.
2. Chú trọng vào việc tiết kiệm
Thế hệ Boomer và Gen X rất coi trọng việc tiết kiệm tiền vì đó là tư duy đã hình thành từ khi họ còn trẻ. Họ được dạy rằng để thành công, họ cần phải tích lũy và dành dụm càng nhiều càng tốt.
Mặc dù thế hệ trẻ cũng tin rằng tiết kiệm là điều quan trọng, nhưng họ cũng coi trọng việc chi tiêu cho những trải nghiệm mang lại niềm vui và tạo ra những kỷ niệm đáng nhớ.
Tư duy tiết kiệm - tiêu xài là sự xung đột kéo dài khá lâu và không đơn thuần là sự khác biệt về thói quen, mà xuất phát từ bối cảnh kinh tế - xã hội thay đổi toàn diện.
Tư duy tiết kiệm - tiêu xài là sự xung đột kéo dài khá lâu và không đơn thuần là sự khác biệt về thói quen, mà xuất phát từ bối cảnh kinh tế - xã hội thay đổi toàn diện.
Giới trẻ coi việc tiết kiệm kiểu cũ là "cổ hủ" vì hoàn cảnh của họ rất khác. Tuy nhiên, khi gạt bỏ hoàn toàn tư duy của thế hệ trước, họ cũng đang vấp phải những sai lầm tài chính nghiêm trọng.
Với thế hệ ông bà, bố mẹ chỉ cần chắt chiu, gửi tiết kiệm ngân hàng có thể giúp họ mua đất, xây nhà, tích lũy tài sản thực sự. Ngược lại đối với giới trẻ hiện nay khi giá nhà đất tăng phi mã gấp nhiều lần tốc độ tăng lương.
Nhìn vào mục tiêu mua nhà quá xa tầm tay, nhiều bạn trẻ rơi vào trạng thái "buông xuôi tài chính" (doomer spending), nghĩa là họ thà dùng tiền đó trải nghiệm hiện tại còn hơn tiết kiệm cả đời vẫn không đủ mua một căn hộ.
Nhìn vào mục tiêu mua nhà quá xa tầm tay, nhiều bạn trẻ rơi vào trạng thái "buông xuôi tài chính" (doomer spending), nghĩa là họ thà dùng tiền đó trải nghiệm hiện tại còn hơn tiết kiệm cả đời vẫn không đủ mua một căn hộ.
Họ chê bố mẹ mình cổ hủ, chê gửi tiết kiệm lãi thấp, nhiều người nhảy sang các kênh đầu tư mạo hiểm, lướt sóng coin, chứng khoán hoặc kinh doanh chạy theo trend mà thiếu kiến thức nền tảng. Kết quả là mất sạch số tiền vất vả kiếm được, quay trở về vạch xuất phát với gánh nặng nợ nần.
Giới trẻ tập trung toàn bộ năng lượng vào việc kiếm thật nhiều tiền (kiếm 30 - 50 triệu/tháng) nhưng lại nâng cấp mức sống tương ứng như ở căn hộ đắt hơn, đi cafe sang chảnh, đổi đồ công nghệ liên tục. Hậu quả là dù kiếm được nhiều nhưng cuối tháng vẫn rỗng túi. Thu nhập là con số hiển thị, còn tài sản thực sự là phần tiền bạn giữ lại được.
Tiết kiệm kiểu cũ bằng cách chắt chiu từng đồng, không dám ăn xài có thể không còn hoàn toàn phù hợp, nhưng bản chất của tiết kiệm chính là mua lại sự TỰ DO và BẢO HIỂM cho tương lai. Nên giới trẻ cần học cách quản lý tiền bạc khôn ngoan hơn là kỷ luật để tiết kiệm, đủ trí tuệ để đầu tư, và đủ bình an để thưởng thức cuộc sống.
Tiết kiệm kiểu cũ bằng cách chắt chiu từng đồng, không dám ăn xài có thể không còn hoàn toàn phù hợp, nhưng bản chất của tiết kiệm chính là mua lại sự TỰ DO và BẢO HIỂM cho tương lai. Nên giới trẻ cần học cách quản lý tiền bạc khôn ngoan hơn là kỷ luật để tiết kiệm, đủ trí tuệ để đầu tư, và đủ bình an để thưởng thức cuộc sống.
3. Không bao giờ sử dụng thẻ tín dụng
 |
Nhiều người lớn tuổi được giáo dục với quan niệm rằng không nên tin tưởng thẻ tín dụng. Mặc dù việc sử dụng thẻ rất quan trọng để xây dựng lịch sử tín dụng, nhưng nhiều người thuộc thế hệ đi trước lại không coi trọng điểm số tín dụng vì họ không có ý định nợ nần.
Trên thực tế, người lớn tuổi thích thanh toán bằng tiền mặt, họ tin rằng việc dùng thẻ tín dụng cho các khoản chi tiêu nhỏ chỉ dẫn đến nợ nần và làm giảm khả năng kiểm soát tài chính của mình.
Có thể thấy thế hệ trước có một sự "sợ nợ" rất lành mạnh. Họ chỉ vay tiền để làm nhà, mua đất (tài sản tăng giá), tuyệt đối không vay để mua quần áo, đi du lịch hay ăn uống...
Gen Z lại ngược lại, việc quẹt thẻ tín dụng hay trả góp chia nhỏ chi phí tạo ra ảo giác "món đồ này rất rẻ". Chúng ta gánh trên lưng hàng chục khoản nợ nhỏ lẻ mà không hề hay biết, đến khi cộng lại thì vượt quá khả năng chi trả.
4. Giữ lại các hóa đơn
Nhiều người hiện nay đã quá quen với việc chọn tùy chọn "không lấy hóa đơn" khi mua sắm đến mức họ quên rằng việc giữ lại hóa đơn là chuyện rất bình thường đối với các thế hệ đi trước.
Trong khi đó, thế hệ Gen X và Baby Boomer đã học được tầm quan trọng của việc theo dõi chi tiêu thông qua việc lưu giữ hóa đơn hoặc sổ ghi chép séc bằng giấy.
Trong khi đó, thế hệ Gen X và Baby Boomer đã học được tầm quan trọng của việc theo dõi chi tiêu thông qua việc lưu giữ hóa đơn hoặc sổ ghi chép séc bằng giấy.
Tuy nhiên, các thế hệ trẻ hơn chỉ sử dụng điện thoại và chuyển sang hình thức không dùng giấy tờ. Ngay cả ví tiền cũng dần trở nên ít phổ biến hơn, bởi vì mọi thứ họ cần đều có trên điện thoại và chỉ cách một cú chạm tay.
5. Giao dịch ngân hàng trực tiếp tại quầy
Các phương thức giao dịch từ xa ngày càng phổ biến trong giới trẻ hiện nay, bao gồm cả lĩnh vực ngân hàng. Họ thích thực hiện mọi giao dịch thông qua ứng dụng ngân hàng thay vì phải đến ngân hàng trực tiếp.
Điều này lại không đúng với thế hệ đi trước vì họ luôn cảm thấy việc này không an toàn, họ sẵn sàng tới ngân hàng để thực hiện các giao dịch gửi hoặc rút tiền thông thường. Họ thậm chí có thể không dùng máy ATM để rút tiền mặt mà chọn cách điền vào phiếu giao dịch và làm việc trực tiếp với giao dịch viên ngân hàng.
Theo một cuộc khảo sát của AARP, 85% người trên 50 tuổi có xu hướng thích giao dịch trực tiếp tại ngân hàng hoặc các tổ chức tín dụng hơn. Nhưng đối với thế hệ Z và thế hệ Millennials, việc thực hiện mọi thứ trực tuyến lại dễ dàng hơn nhiều.
Thế hệ trước không đợi đến cuối tháng "thừa bao nhiêu mới gửi tiết kiệm". Ngay khi nhận lương hoặc thu hoạch vụ mùa, việc đầu tiên họ làm là rút ra một khoản nhất định để trích vào quỹ tích lũy, mua vàng hoặc gửi tiết kiệm.
Xem thêm tin liên quan cùng chuyên mục:
6. Trả cho bản thân trước
Thế hệ trước không đợi đến cuối tháng "thừa bao nhiêu mới gửi tiết kiệm". Ngay khi nhận lương hoặc thu hoạch vụ mùa, việc đầu tiên họ làm là rút ra một khoản nhất định để trích vào quỹ tích lũy, mua vàng hoặc gửi tiết kiệm.
Việc này quá khó khăn với gen Z, họ thường làm ngược lại: Chi tiêu thỏa thích rồi mới tiết kiệm phần còn lại. Kết quả là đến cuối tháng thường không còn đồng nào do "bẫy chi tiêu linh hoạt".
Việc tự động chuyển 10% - 20% thu nhập vào tài khoản tích lũy/đầu tư ngay ngày nhận lương giúp bạn thiết lập một "hạn mức sinh tồn" mới. Bạn buộc phải khéo léo co kéo cuộc sống trong phần tiền còn lại mà không cảm thấy bị thiếu hụt quá đà.
Việc tự động chuyển 10% - 20% thu nhập vào tài khoản tích lũy/đầu tư ngay ngày nhận lương giúp bạn thiết lập một "hạn mức sinh tồn" mới. Bạn buộc phải khéo léo co kéo cuộc sống trong phần tiền còn lại mà không cảm thấy bị thiếu hụt quá đà.
Xem thêm tin liên quan cùng chuyên mục:
