(Lichngaytot.com) Cổ nhân khuyên nhìn thấu không tranh cãi, đó không phải hèn nhược, đó là đỉnh cao của bản lĩnh. Đó cũng chính là lý do người thông minh nhất tuyệt đối không bao giờ đi tranh luận với kẻ ngốc.
Cổ nhân nói: “Trạng thái tu dưỡng cao của đời người là nhìn thấu mà không tranh cãi.” Người trưởng thành không phải lúc nào cũng cố giành phần thắng trong mọi cuộc tranh luận. Họ hiểu rằng có những cuộc cãi vã chỉ làm mất thời gian, hao tổn cảm xúc và không thay đổi được kết quả.
Càng trải nghiệm nhiều, người khôn ngoan càng biết chọn điều đáng nói và điều nên bỏ qua.
1. Không tranh cãi với người chỉ muốn thắng
Một cuộc tranh luận phù hợp sẽ giúp hai bên nhìn ra và thấu hiểu nhau, còn tranh luận chỉ để cho thắng thì chẳng ai muốn nghe ai. Thế nên cổ nhân khuyên nhìn thấu không tranh cãi, việc thắng thua quan trọng hơn sự thật thì càng lúc càng căng thẳng, câu chuyện không thể đi đến hồi kết.
Người khôn ngoan không cố gắng thuyết phục tất cả mọi người tin rằng mình đúng, họ nêu rõ quan điểm và im lặng đúng lúc, đó không phải vì thua, mà vì hiểu rằng năng lượng nên dành cho những việc có giá trị hơn.
Chuyện xưa kể lại rằng có một kỳ thủ chơi cờ nổi tiếng đến nỗi nhiều người tới bàn luận về kỹ năng chơi cờ dưới danh nghĩa xin lời khuyên.
Một vị khách chỉ vào hộp cờ và nói:
- Ông có biết trong đó có bao nhiêu quân cờ không?
- Có 181 quân đen, 180 quân trắng và tổng cộng 361 quân cờ.
Người khách cười và bảo rằng ông sai, đã thua mình vì có một quần cờ đã bị người này giấu đi. Các học trò chứng kiến sự việc khi thấy thầy mình bị xúc phạm liền lên tiếng bảo vệ.
Nhưng ông thầy vẫn thừa nhận sự sơ suất và sau đó vị khách mới vui vẻ rời đi.
Các học trò cảm thấy khó hiểu, nhưng ông thầy giải thích:
- Đã biết hắn là người vô lý, sao còn tranh cãi với hắn? Nếu tranh cãi sẽ không giải quyết được gì.
Tranh luận với người mạnh hơn bạn là vô ích; tranh luận với người yếu hơn bạn là vô nghĩa. Trong “Đạo Đức Kinh”, Lão Tử nói: “Thiện giả bất biện, biện giả bất thiện”. Người lương thiện không tranh không cãi, người tranh cãi không phải người lương thiện.
Cố gắng tranh cãi việc ai thắng thua chẳng ích gì bởi nhận thức là khác nhau, nếu tranh luận sẽ là lãng phí. Nếu bạn thắng trong cuộc tranh luận, đối phương sẽ mất mặt; Nó không mang lại lợi ích gì cho người khác hoặc cho chính mình.
Đừng bỏ lỡ: Cổ nhân dạy cách đối nhân xử thế đúng đắn: Biết “3 không cười, 3 không ca, 3 không cãi”
Chuyện xưa kể lại rằng có một kỳ thủ chơi cờ nổi tiếng đến nỗi nhiều người tới bàn luận về kỹ năng chơi cờ dưới danh nghĩa xin lời khuyên.
Một vị khách chỉ vào hộp cờ và nói:
- Ông có biết trong đó có bao nhiêu quân cờ không?
- Có 181 quân đen, 180 quân trắng và tổng cộng 361 quân cờ.
Người khách cười và bảo rằng ông sai, đã thua mình vì có một quần cờ đã bị người này giấu đi. Các học trò chứng kiến sự việc khi thấy thầy mình bị xúc phạm liền lên tiếng bảo vệ.
Nhưng ông thầy vẫn thừa nhận sự sơ suất và sau đó vị khách mới vui vẻ rời đi.
Các học trò cảm thấy khó hiểu, nhưng ông thầy giải thích:
- Đã biết hắn là người vô lý, sao còn tranh cãi với hắn? Nếu tranh cãi sẽ không giải quyết được gì.
Tranh luận với người mạnh hơn bạn là vô ích; tranh luận với người yếu hơn bạn là vô nghĩa. Trong “Đạo Đức Kinh”, Lão Tử nói: “Thiện giả bất biện, biện giả bất thiện”. Người lương thiện không tranh không cãi, người tranh cãi không phải người lương thiện.
Cố gắng tranh cãi việc ai thắng thua chẳng ích gì bởi nhận thức là khác nhau, nếu tranh luận sẽ là lãng phí. Nếu bạn thắng trong cuộc tranh luận, đối phương sẽ mất mặt; Nó không mang lại lợi ích gì cho người khác hoặc cho chính mình.
Đừng bỏ lỡ: Cổ nhân dạy cách đối nhân xử thế đúng đắn: Biết “3 không cười, 3 không ca, 3 không cãi”
2. Biết người mà không phán xét
Mỗi người sinh ra và trưởng thành trong môi trường hoàn toàn khác biệt nên phong cách sống, sở thích, góc nhìn khác biệt. Thế nên không cần phán xét hay khuyên răn ai đó làm theo ý mình.
Thế nhưng khi trên đường về ông ngẫm nghĩ lại thấy phản ứng lạ của Lão Tử nên quay lại nói:
- Hôm qua, tôi đến thỉnh giáo ông, nhưng không giữ lễ phép với ông, lại nói những lời mạ nhục ông. Vì sao ông không phản ứng, cũng không tức giận?
Lão Tử đáp:
- Nếu như tôi là một người có đạo đức thật sự, thì cho dù anh mắng tôi là con trâu, con ngựa; hoặc là con chuột thì có liên quan gì với tôi? Việc này chẳng có gì quan trọng cả!
Chuyên xưa kể về người đàn ông tên là Sĩ Thành Khỉ muốn đến học hỏi Lão Tử vì nghe danh đã lâu. Thế nhưng khi tới nơi thấy chỗ ông ở lộn xộn, chuyển sang bực bội nói:
- Tôi nghe nói ông có trí tuệ, là một nhà đạo đức; cho nên ngưỡng mộ thanh danh mà nghìn dặm từ xa đến, nhưng đến đây lại thất vọng vô cùng. Rõ ràng nhà ông chẳng khác nào hang chuột, chuồng bò, chuồng ngựa, chuồng heo. Tôi không biết ông có gì đáng để tôi thỉnh giáo?
- Tôi nghe nói ông có trí tuệ, là một nhà đạo đức; cho nên ngưỡng mộ thanh danh mà nghìn dặm từ xa đến, nhưng đến đây lại thất vọng vô cùng. Rõ ràng nhà ông chẳng khác nào hang chuột, chuồng bò, chuồng ngựa, chuồng heo. Tôi không biết ông có gì đáng để tôi thỉnh giáo?
Thế nhưng khi trên đường về ông ngẫm nghĩ lại thấy phản ứng lạ của Lão Tử nên quay lại nói:
- Hôm qua, tôi đến thỉnh giáo ông, nhưng không giữ lễ phép với ông, lại nói những lời mạ nhục ông. Vì sao ông không phản ứng, cũng không tức giận?
Lão Tử đáp:
- Nếu như tôi là một người có đạo đức thật sự, thì cho dù anh mắng tôi là con trâu, con ngựa; hoặc là con chuột thì có liên quan gì với tôi? Việc này chẳng có gì quan trọng cả!
Vậy nên, chúng ta không nên đối xử với người khác theo tiêu chuẩn đánh giá của bản thân và nên giữ im lặng, chỉ khi đó bạn mới có thể giành được sự tôn trọng của người khác.
Đừng chỉ trích người khác mà không làm việc của mình, bởi nói nhiều có thể làm tổn thương lòng người. Biết người mà không phán xét họ là trình độ tu dưỡng cao nhất của một người.
Đừng chỉ trích người khác mà không làm việc của mình, bởi nói nhiều có thể làm tổn thương lòng người. Biết người mà không phán xét họ là trình độ tu dưỡng cao nhất của một người.
Thực tế, rất nhiều mâu thuẫn trong gia đình, bạn bè hay đồng nghiệp bắt nguồn từ việc áp đặt quan điểm. Cuối cùng con cái xa cách cha mẹ, người thân không muốn nói chuyện với nhau. Vậy nên khôn ngoan nhất là biết tôn trọng sự khác biệt, đó cũng chính là giữ sự bình yên cho chính mình.
3. Không tranh cãi để bảo vệ cái tôi
Cái tôi của ai cũng lớn, nếu trong cuộc tranh luận mà cái tôi là mục đích để được bảo vệ thì lý lẽ dần nhường chỗ cho cảm xúc. Cuối cùng, điều còn lại chỉ là sự mệt mỏi và những lời nói khó rút lại.
Vợ chồng chỉ bảo vệ cái tôi thì gia đình tan nát, anh chị em trong nhà bảo vệ cái tôi thì mối quan hệ lạnh nhạt. Thế nên có những lần lùi một bước lại, hạ thấp cái tôi là cách tiến xa hơn trong cuộc sống.
Một bậc thầy về hội họa Trương Đại Thiên từng vẽ một bức tranh một con ve sầu lớn cúi đầu và kêu lên trên cành liễu đẹp như thật. Ông mang bức tranh của mình tới thăm Từ Nãi Lâm, cùng lúc có Tề Bạch Thạch cũng ở đó.
Tề Bạch Thạch đánh giá cao tác phẩm nhưng nói rằng anh ấy cũng đã vẽ ve sầu, khi kêu nó sẽ ngẩng đầu lên. Một người nông dân lớn tuổi tình cờ ghé qua, nghe được câu chuyện liền nói: Tư thế của ve sầu khi kêu là cúi xuống.
Tề Bạch Thạch vốn đã đã biết chuyện từ lâu, nhưng ông cũng không nói gì, chỉ để tránh cho người khác thấy xấu hổ, nên đáp lại: "Kỳ thật ta cũng chưa tận mắt nhìn thấy, có thể ta đã nhìn lầm".
Trương Đại Thiên sau này vẫn suy nghĩ về bức tranh, cho đến khi nhìn thấy một con ve sầu có đầu hướng lên trên khi nó kêu, lúc này ông mới hiểu được phản ứng của Tề Bạch Thạch lúc đó.
Theo quan điểm của Khổng Tử, điều khôn ngoan là biết khuyết điểm của người khác và không làm khó họ, tránh khiến họ rơi vào tình thế khó xử.
Có thể nhìn thấu nhưng người không nói ra mới là người thông minh.
Cổ nhân có câu: “Nhân hữu đoản, thiết mạc yết; nhân hữu tư, thiết mạc thuyết”. Dịch nghĩa: Người có lỗi, chớ vạch trần; việc riêng người, chớ nói truyền. Thế nên khi nói chuyện với mọi người, không phải cứ phân biệt đúng sai mới là tốt, chừa một đường lui cho người khác là nền tảng của một mối quan hệ lâu dài.
Người khôn ngoan hiếm khi tranh cãi với người cố chấp, hiếm khi hơn thua về lựa chọn cá nhân và càng không biến cái tôi thành chiến trường. Không tranh cãi không có nghĩa là yếu đuối hay thiếu chính kiến mà để giữ gìn các mối quan hệ và tận hưởng một cuộc sống nhẹ nhàng, bình yên hơn.
Người khôn ngoan hiếm khi tranh cãi với người cố chấp, hiếm khi hơn thua về lựa chọn cá nhân và càng không biến cái tôi thành chiến trường. Không tranh cãi không có nghĩa là yếu đuối hay thiếu chính kiến mà để giữ gìn các mối quan hệ và tận hưởng một cuộc sống nhẹ nhàng, bình yên hơn.
Xem thêm tin liên quan cùng chuyên mục: